Làng Thổ Hà xưa thuộc xã Vân Hà, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang. Nay thuộc phường Vân Hà. Làng Thổ Hà – một ngôi làng cổ ven sông Cầu – là điểm đến độc đáo của vùng Kinh Bắc xưa, nơi hội tụ hài hòa giữa chiều sâu văn hóa tâm linh và tinh hoa ẩm thực dân dã. Không ồn ào, không phô trương, Thổ Hà chinh phục du khách bằng vẻ đẹp trầm mặc của đình, chùa cổ kính, những con ngõ nhỏ rêu phong và hương vị quê nhà thấm đượm trong từng món ăn truyền thống.

Nói đến Thổ Hà, không thể không nhắc tới đình làng Thổ Hà – một trong những ngôi đình cổ có giá trị kiến trúc và nghệ thuật đặc sắc của vùng Bắc Bộ. Đình được xây dựng theo lối kiến trúc truyền thống với mái ngói cổ, hệ thống cột kèo bằng gỗ lớn, các mảng chạm khắc tinh xảo mang đậm dấu ấn dân gian. Những hình tượng rồng, phượng, tứ linh, hoa lá được thể hiện sống động, phản ánh tay nghề tài hoa của nghệ nhân xưa và đời sống tinh thần phong phú của cư dân làng cổ. Bên cạnh đình làng, hệ thống chùa ở Thổ Hà mang đến một không gian tâm linh thanh tịnh, yên bình. Giữa nhịp sống hiện đại, tiếng chuông chùa vang lên trong sớm mai hay lúc chiều tà vẫn giữ cho Thổ Hà một nhịp điệu chậm rãi, trầm lắng. Với du khách, đây là điểm dừng chân lý tưởng để tìm lại sự cân bằng, lắng nghe hơi thở của làng quê cổ và cảm nhận chiều sâu văn hóa truyền thống.

Ảnh 1. Đình làng Thổ Hà

                   Ảnh 2. Kiến trúc chạm khắc tinh xảo mang đậm dấu ấn dân gian

Không chỉ hấp dẫn bởi kiến trúc đình chùa, Thổ Hà còn được biết đến là vùng đất của ẩm thực quê hương mộc mạc nhưng tinh tế.

Bánh đa nem ở làng Thổ Hà được làm từ gạo tẻ ngon, ngâm mềm rồi xay thành bột nước, tráng mỏng trên nồi hơi và phơi khô tự nhiên. Trong quá trình làm bánh, những chiếc bánh bị rách hoặc thừa không bị bỏ đi mà được người dân tận dụng để làm thành món ăn vặt đầu nem. Đầu nem vụn ướp gia vị, đảo đều rồi cho xào với tòi, ớt sau đó trộn chung cùng thịt bò khô. Đây là nón ăn vặt được rất nhiều bạn trẻ và du khách trong và ngoài nước yêu thích.

(Ảnh: sưu tầm)

Ngoài ra bánh đa Thổ Hà không chỉ có loại bánh đa truyền thống mà còn được làm kèm nhiều nguyên liệu khác để tăng hương vị. Ngoài bột gạo tẻ, người làm bánh trộn thêm vừng (mè) rang thơm, dừa nạo, có khi thêm lạc hoặc một chút đường, muối theo từng loại bánh. Khi nướng lên, bánh đa dậy mùi thơm béo của dừa, bùi của vừng, giòn rụm và đậm đà, trở thành món quà quê giản dị, mang đậm hương vị đặc trưng của làng Thổ Hà.

(Ảnh: sưu tầm)

Với đình chùa cổ kính, ẩm thực truyền thống đặc sắc và không gian làng quê yên bình, Thổ Hà là điểm đến phù hợp cho du lịch văn hóa, du lịch trải nghiệm và khám phá làng cổ. Việc phát triển du lịch gắn với bảo tồn giá trị truyền thống sẽ giúp Thổ Hà không chỉ giữ được hồn xưa mà còn lan tỏa vẻ đẹp mộc mạc, sâu lắng của một miền quê Kinh Bắc đến với đông đảo du khách trong và ngoài nước.