Sáng ngày 23 tháng 4 năm 2026, tại phường Kinh Bắc, tỉnh Bắc Ninh, Bảo tàng Bắc Ninh số 2 đã long trọng tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề "Bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử văn hóa với phát triển du lịch văn hóa tâm linh trong cộng đồng trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh". Sự kiện có sự tham dự của đại diện lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các chuyên gia từ các viện nghiên cứu, Bảo tàng tỉnh, Trung tâm Văn hóa và Xúc tiến du lịch, cùng đông đảo các nhà khoa học, nhà quản lý văn hóa và đại diện chính quyền địa phương.

Ông Đỗ Tuấn Khoa, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phát biểu chỉ đạo tại Hội thảo

Hội thảo tập trung làm rõ cơ sở lý luận về du lịch văn hóa tâm linh và đánh giá khách quan thực trạng hệ thống di tích lịch sử văn hóa phong phú trên địa bàn tỉnh sau giai đoạn sáp nhập. Các nội dung tham luận đã đi sâu phân tích hệ thống hàng ngàn di tích lịch sử văn hóa và các di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu của vùng đất Kinh Bắc như Dân ca Quan họ, nghề làm tranh dân gian Đông Hồ hay các di sản gắn liền với dòng chảy văn hóa Phật giáo. Nhiều ý kiến nhấn mạnh rằng du lịch văn hóa tâm linh tại đây không chỉ gắn liền với đức tin tôn giáo mà còn là sự tri ân các bậc tiền nhân, anh hùng dân tộc tại những điểm đến linh thiêng như Đền Đô, chùa Phật Tích, chùa Dâu, hay Khu di tích Lăng và Đền thờ Kinh Dương Vương.

Hội thảo khoa học thu hút đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia và nhà quản lý văn hóa tham dự

Bên cạnh việc khẳng định tiềm năng, các đại biểu cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế đang tồn tại như sản phẩm du lịch còn đơn điệu, mang tính mùa vụ cao và hạ tầng bổ trợ chưa thực sự tương xứng. Khả năng kết nối giữa các điểm di tích và việc tích hợp các giá trị văn hóa phi vật thể vào sản phẩm du lịch vẫn còn rời rạc, khiến thời gian lưu trú của du khách ngắn. Từ thực tiễn này, hội thảo đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm quý báu từ các mô hình du lịch cộng đồng hiệu quả tại các địa phương khác, từ đó gợi mở những cách tiếp cận mới cho Bắc Ninh trong việc quản trị di sản gắn với lợi ích của cộng đồng địa phương.

Các nhóm giải pháp mang tính đột phá đã được đề xuất nhằm phát huy vai trò chủ thể của người dân trong việc bảo tồn và cung cấp các dịch vụ trải nghiệm văn hóa bản địa. Trọng tâm là việc tăng cường ứng dụng chuyển đổi số, xây dựng bản đồ số du lịch và phát triển các sản phẩm lưu niệm đặc thù gắn liền với giá trị của di tích và bảo vật quốc gia. Đồng thời, các tham luận cũng kiến nghị cần đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực chuyên biệt, xây dựng môi trường du lịch văn minh, thân thiện để mỗi người dân đều có thể trở thành một hướng dẫn viên về di sản của quê hương. Kết quả của hội thảo không chỉ cung cấp cơ sở khoa học quan trọng cho công tác quản lý nhà nước mà còn góp phần định vị thương hiệu du lịch văn hóa tâm linh Bắc Ninh trên bản đồ du lịch trong nước và quốc tế.

Nguyễn Đức Trí Dũng